ห้วยหลวงเป็นป่าดิบชื้น ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของตำบลเรือง ครอบคลุมพื้นที่ ตำบลขึ่ง ตำบลเรือง ตำบลสวก อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน และตำบลแม่ขนิง อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน ป่าห้วยหลวงอยู่ระหว่าง 5146 IV ละติจูดที่ 783 องศาตะวันออก และลองติจูดที่ 732 องศาเหนือ ซึ่งมีต้นสายมาจากเทือกเขาสูง ที่กั้นเขตแดนจังหวัดน่าน-พะเยา ด้านหลังหมู่บ้านโอบล้อมไว้ด้วยสวนชาในป่าชุมชนผืนใหญ่หลายพันไร่ ส่วนผืนป่านับหมื่น ๆ ไร่ที่อยู่รอบนอกและเหนือขึ้นไป คือพื้นที่ป่าอนุรักษ์ที่คนในหมู่บ้านดูแลสืบต่อกันมาหลายชั่วอายุคน ป่าผืนนั้นให้กำเนิดน้ำหล่อเลี้ยงชุมชนหลายแห่งในแอ่งราบนอกตัวเมืองน่าน และลำธารสายเล็กสายน้อยในป่าผืนนี้นั้นเองที่เป็นแหล่งอาศัย ของสัตว์หายากชนิดหนึ่งคือ เต่าปูลู

    เต่าปูลู

ลักษณะโดยทั่วไป

เป็นเต่าน้ำจืดชนิด Platysternon megacephalum ในวงศ์ Playstemidao เป็นเต่าที่มีลักษณะพิเศษ คือมีหัวที่ขนาดใหญ่มาก และค่อนข้างแบนตัวต่ำเตี้ย กระดองยาวประมาณ 15-20 cm. ปากงัมเป็นตะขอคล้ายปากนกแก้ว มีความคมและแข็งแรงมาก มีคอที่ยาวจึงไม่สามารถหดหัว และส่วนคอกับขาเข้าไปกระดองได้ ขาทั้งสี่ของเต่าปูลูมีนิ้วยาว อุ้งเท้ามีเล็บที่แหลมคมข้างละ 4 อัน มีหางที่ยาวมาก ยาวกว่ากระดอง และมีลักษณะเป็นข้อปล้องรูปสี่เหลี่ยมเรียวต่อกัน กระดองส่วนหลังและท้องเชี่อมต่อกันด้วยเนื้อเยื่อเหนียวมาก มีสันแข็ง ๆ กั้นกึ่งกลางกระดองหลัง ซึ่งมีสีเขียวเข้ม สีน้ำตาลแกมแดงหรือดำ กระดองส่วนท้องมีสีเหลือง และมีสีน้ำตาลแต้ม เต่าปูลูเมื่อโตเต็มวัยมีขนาด 30 cm.น้ำหนักประมาณ 0.5 กิโลกรัม ลักษณะของลูกเต่ามีขอบกระดองด้านหลังหยักคล้ายฟันเลื่อย

การวางไข่

เต่าพวกนี้จะวางไข่บนสันทรายที่เปียกชื้น หรือพื้นดินร่วนริมลำธาร ราวปลายเดือน เมษายน - พฤษภาคม โดยจะวางไข่ ประมาณครั้งละ 3-4 ฟอง โดยฝังลงในดิน และกลบไว้ใต้ดินเมื่อเต่าปูลูฟักเป็นตัวแล้ว จะมุดออกจากดินขึ้นมา

ถิ่นกำเนิด

เต่าปูลูนั้นมีถิ่นกำเนิด ในบริเวณรอยต่อของ
3 ประเทศ คือ ภาคเหนือของประเทศไทย ประเทศพม่า และภาคใต้ของประเทศจีน เป็นเต่าที่ชอบอาศัยอยู่ตามภูเขา สูงกว่าระดับน้ำทะเลกว่า 1,000 เมตร อาศัยอยู่ใกล้น้ำตก ภูเขา และลำธาร ที่มีน้ำใสไหลผ่านตลอดเวลา

อุปนิสัย

นิสัยเต่าปูลูชอบออกหากินในเวลากลางคืน อาหารคือ ปู ปลา กุ้ง และแมลงต่าง ๆ เต่าปูลูไม่ชอบกินอาหารจำพวกพืช ในเวลากลางวัน มักจะหลบพักผ่อน โดยการเอาหัวซุกไว้ที่ซอกหิน หรือหลืบไม้ที่มีน้ำเย็น ๆ จะเป็นเช่นนี้ตลอดฤดูร้อน และฤดูฝน ส่วนในฤดูหนาว เต่าปูลูจะจำศีลเหมือนกบจำศีล โดยหลบอาศัยอยู่ ในซอกหินลึก ๆ ตามโพลงไม้ใต้น้ำ ไม่ค่อยออกหากิน แต่บางครั้ง เต่าปูลูขอบปีนต่อไม้ขึ้นไปอาบแดด เต่าปูลู มีความสามารถ ในการปีนป่าย โขดหินและต้นไม้ โดยอาศัยขา เล็บที่แข็งแรง และใช้หางอันยาวเป็นเครื่องค้ำยัน เพื่อขึ้นไปหาอาหารและผึ่งแดด

ภาพประกอบจากอินเตอร์เน็ต